چیلله، قاری، قار، قارپیز، قیش

 

در ترکی يای يعنی کمان، چيلله نيز يعنی زه (در اينجا زه کمان) و نيز محل زه برای گذاشتن تير در موقع انداختن تير، (و نيز معناهايی که گفته خواهد شد)، اوخ يعنی تير (تيرِ کمان).در ترکی به تابستان نيز "يای" گفته می شود. از اين رو وقتی گفته می شود "يايين چيلله سی"(چلّه تابستان)، (تداعی کننده ی کشيدگی نهايی کمان به هنگام انداختن تير) يعنی نهايت و اوج کشيدگی تابستان که چهل و پنج روز رفته از تابستان است.

 

قيشين چيلله سی (چلّه ی زمستان) نيز به معنای کشيدگی نهايی سرما است که دو تا است يکی چهل روزه (بؤيوک چيلله) يکی بيست روزه (کيچيک چيلله). يعنی زمستان دوبار به اوج می رسد.

چيلله گئجه  (شب دارای کشيدگی نهايی) وقتی گفته می شود "چيلله گئجه سی" (شب چلّه) در واقع يعنی نهايت کشيدگی شب. ولی تحت تأثير تفسيرهای رايج به معنای شروع چلّه ی زمستان تلقی می شود که البته اينگونه نيست.

اينکه چرا "چيلله" يا "چِلّه" که معنای "زه کمان" و "محل نشستن ته تير در کمان" و مآلا مفهوم نهايت کشيدگی را در مورد "بلندترين شب"، "شدت تابستان" و "شدت زمستان" (که دقيقا معادل “climax” _قطه ی اوج_ آمده از زبان های يونانی و لاتين است) بايستی با عدد "چهل" توجيه و تفسير نمود کاری است که روشنفکران پرداخته اند و خود نيز بايستی جوابگو باشند.

بدون هيچ ترديدی واژه ی "چيلله" يا "چلّه" با واژه ی ياد شده ی “climax” از يک ريشه و منشأ می باشد. قبلا بحث شده که صدای (ل) دارای مفهوم "انتقال" می باشد. نيز گفته شده که تکرار يک صدا مفهوم استمرارِ تکراریِ حرکت و عملی را دارد. پس "چيلله" يا "چلّه" دارای مفهومی است که در آن عمل انتقال به تکرار اتفاق می افتد. درست مثل "پيلله" يا "پلّه" که در آن عمل انتقال و تکرار اتفاق می افتد. اگر "چلّه" معنی "چهل لا" نيز داشته باشد آنوقت پرسيدنی است که اولا خود "چهل" از کجا آمده و دوم اينکه معنای "پلّه" چيست؟ منطقی است بپذيريم که "چهل" از "چيلله" حاصل شده است.

ادامه نوشته

اورهان پاموک، رمان‌نویس پست مدرنیست ترکیه / قادر افشاری

 

آوازه‌ی شهرت «اورهان پاموک» رمان نویس ترکیه، فراتر از سایر ادیبان معاصر ترکیه مانند ناظم حکمت، یاشار کمال، اورهان کمال، عزیز نسین است. او اولین نویسنده ترک است که جایزه صلح نوبل را در سال ۲۰۰۶ براى رمان «برف» از آن خود ساخت. هدف این مقاله‌اشاره به ادبیات «پاموک»، نویسندگى و نکات مهم آثار وى است.
«اورهان پاموک» در سال ۱۹۵۲ میلادی در شهر استانبول متولد شد و به جز چند سال که در نیویورک گذراند، همیشه در استانبول زندگی کرده است. او دیپلم دبیرستان خود را از «رابرت کالج» گرفت و پس از اینکه سه سال در دانشگاه فنی استانبول معماری خواند، این رشته را ول کرد و به تحصیل در رشته روزنامه نگارى پرداخت. در سال ۱۹۷۶ از انیستیتوی روزنامه‌ نگاری دانشگاه استانبول فارغ‌ التحصیل شد. پاموک از سال ۱۹۷۴ نویسندگی را به صورت حرفه‌ای و به عنوان کار اصلی خود انتخاب کرد. نخستین رمانش را با عنوان «جودت بیک و پسرانش» در سال ۱۹۷۹ میلادی منتشر کرد و توانست نظر مثبت منتقدان را به خود جلب کند. این رمان در حقیقت داستان واقعى خانواده خود و نوعى بیوگرافى خود است. یک سال بعد، پاموک دومین رمانش را با عنوان «خانه خاموش» منتشر کرد که این رمان جایزه رمان «مادارالی» را نصیب این نویسنده کرد. اما شهرت پاموک با انتشار رمان «قلعه سفید» در سال ۱۹۸۵، در ۳۳ سالگى‌اش جهانی شد، بطوریکه روزنامه نیویورک تایمز آن را با عبارت «در شرق ستاره‌ای نو طلوع کرد» به خوانندگانش معرفی کرد. این رمان تاکنون به ۱۴ زبان در دنیا ترجمه شده است. رمان‌های «کتاب سیاه»، «زندگی نو» و «چهره پنهان» از دیگر آثار اورهان پاموک هستند.(۵) پاموک به انگلیسى، فرانسه و ایتالیایی مسلط است، ولى آثار خود را به زبان ترکى می‌نویسد. کتابهاى او به شصت زبان ترجمه شده است. پاموک در خانواده‌ای ثروتمند بزرگ شد، ولى دیدگاه وى لیبرال است. پاموک به نوعى معتقد به هنر براى هنر است و راه خود را به گونه‌اى از سیاست جدا می‌کند. او رمان «برف» را آخرین رمان سیاسى خود می‌داند. (۲)

ادامه نوشته

طرفداری از حقوق زنان درتاریخ و ادبیات معاصر آذربایجان / رضا همراز

نان در میان ترکان ، خاصه آذربایجان از قدمتی نسبتا دراز برخوردار است که برای مثال کتاب مستطاب دده قورقود را می توان ذکر کرد که مملو از قهرمانی های زنان این مرز و بوم است . به گواهی تاریخ همیشه در پشت مردان دلیر و جسور زنانی نیز حضور داشته اندکه مایه افتخار تمدن و تدیین بوده اند . کلدانیه همسر با وفای بابک خرمدین دلیر مرد بی همتای تاریخ ؛ هجر بانو همسر گرانقدر نبی قهرمان مردمی آذربایجان , سریه خانم زن جسور شهرستان ثمرین در زمان حکومت ملی آذربایجان ؛ زینب پاشا زن شجاع تبریزی در عرفه حکومت مشروطه و جنبش تنباکو ؛ تئللی زری مبارز حکومت مشروطه که نظیر این زنان را تاریخ کمتر به یاد می آورد . هر چند که حافظه تاریخی ؛تاریخ هیچ چیز را از یاد نبرده و همه را آن چنان که بوده اند ذکر می کند 

ادامه نوشته

دولت جدید و چالش باستان‌گرایی و نژادپرستی در سال‌های آتی

- دکتر ناصر فکوهی استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران و مدیر موسسه "انسان‌شناسی و فرهنگ" در مطلبی به موضوع نژادپرستی و تنوع فرهنگی در ایران امروز پرداخت. 

متن کامل این متن در پی می آید:


از فرازهای سخنرانی پس از انتخابات آقای روحانی جمله ای بود که ایشان  از وحدت ایران در قالب همگرایی همه قومیت‌های آن، با ذکر نام آن‌ها از جمله کردها، عرب‌ها، گیلک ها و مازنی ها و ... نام برده بودند. این امر در راستای برنامه های دولت ایشان از دوره نخست بود و باید  اذعان کرد که همانگونه که دولت ایشان وعده داده بود، برای نخستین بار  تدریس زبان‌های قومی در برخی از مناطق مربوط  آغاز شدند و اصل 15 قانون اساسی  پس از ده‌ها سال و برغم فشار بسیار شدید از طرف پان‌ایرانیست‌ها و  گروه‌های شوینیست و باستان‌گرای ضد‌انقلاب به اجرا در‌آمد. این رویکرد به حق، با پاسخ مثبتی از جانب همه هموطنان ما و از جمله در مناطق قومی  روبرو شد که رای بالایی را به دولت جدید ایشان دادند و با اهداف انقلاب اسلامی تجدید عهد کردند.

ادامه نوشته

در ضرورت نفی سید جواد طباطبایی و پروژه‌ی ارتجاعی‌اش

حمیدرضا جلائی پور (جامعه شناس)

در میان چهره‌‌های معاصر روشنفکری ایران تنها یک نفر هست که پروژه‌ای آشکارا خطرناک و ارتجاعی را پیش می‌بَرَد: سید جواد طباطبایی. بقیه‌ی روشنفکران‌ ممکن است در بدترین حالت صرفاً پرت و پلاهایی بگویند که باد هواست و ضرری به کسی نمی‌رساند. پرت و پلاهای طباطبایی اما از آن جنس پرت و پلاهایی است که به واسطه‌ی خطرخیزی عواقب و پیامدهایش عمیقاً باید نگران‌شان بود. و از نگونبختی‌های ما یکی هم اینکه پروژه‌ی کسی چون او در میان کسانی که گوششان بدهکار سخنان و مواضع روشنفکران ایرانی است امروز دستِ بالا را پیدا کرده است. پروژه‌ی طباطبایی سه رکن به‌هم‌پیوسته دارد: دولتگرایی اقتدارطلب، ملی‌گرایی تک‌صدایی، و هویت‌گرایی تک‌گویانه‌. همنشینی این سه رکن در یک گفتار سیاسی برای تبدیل آن به گفتاری ارتجاعی کفایت می‌کند. همبسته با هر یک از این سه رکن سه ایده‌ی عمیقاً مدرن و تنیده در تاروپود پروژه‌ی مدرنیته پاک از دست می‌رود و نادیده می‌ماند: دموکراسی سیاسی، عدالت مدنی و پلورالیسم اجتماعی. به بیان ساده‌تر، هر چقدر که دولتگرایی اقتدارطلب، ملی‌گرایی تک‌صدایی و هویت‌گرایی تک‌گویانه دستِ بالا را بگیرند و پُررنگ‌تر و پُرسروصداتر شوند دموکراسی سیاسی، عدالت مدنی و پلورالیسم اجتماعی بیشتر از رونق و رمق می‌افتند و حاشیه‌ای‌تر می‌شوند. با این وصف، پروژه‌ی طباطبایی به‌رغم ظاهر موجه‌اش پروژه‌ای عمیقاً و بنیاداً ضدمدرن است که ریشه‌هایش را باید در جریان‌ها و سنت‌های دست‌راستیِ ضدمدرنی جُست که به چیزی کمتر از خلاص‌شدن از شر ریشه‌ای‌ترین ایده‌های سیاسی-اجتماعی مدرن رضایت نمی‌دهند. از این حیث آنچه طباطبایی دنبال می‌کند در متن تاریخ پُرتنش صد و اندی ساله‌ی معاصر ما که در بسیاری از دقایق پُرفراز و نشیب‌اش تاریخ تکاپوی دستیابی به دموکراسی سیاسی و عدالت مدنی و پلورالیسم اجتماعی بوده است رسماً و علناً یک عقب‌گرد است، یک ضدجریان ارتجاعی که دارد پاهای نحیف و شکننده‌ی «مدرنیته‌ی ناتمام ایرانی» را، که تا امروز نیز لنگ‌لنگان پیش آمده است، قلم می‌کند. ایستادگی انتقادی در برابر پروژه‌‌ی ضدمدرن طباطبایی و شرکا، از منظر دفاع از این مدرنیته‌ی نیمه‌جان اگر بنگریم، یکی از رسالت‌های تفکر انتقادی مدرن در زمانه‌ی ماست.

قیزیل قلم

فرستنده: تقی علیزاده – زنگان

گویش معیار رسانه‌های ترکی / ایواز طاها

رادیو تلویزیون‌های دولتی در تبریز، ارومیه، اردبیل و زنجان در برخی برنامه‌های ترکی آذربایجانی‌شان غلط حرف می‌زنند. بخشی از این مسئله ممکن است به سیاست‌گذاری‌های غیرمسئولانه مربوط باشد، لیکن بخش دیگری از مشکل زاییده‌ی کم‌آشنایی شماری از مترجمان و گویندگان با زبان مادری است. گواه این امر دو چیز است. نخست اینکه در این تله‌رادیوها گهگاه برنامه‌هایی با زبان درست و با نگارش عالمانه تولید و پخش می‌شود. دوم اینکه در برخی از برنامه‌ها، به ویژه خبر، کوشش برای رسیدن به یک زبان معیار متکی بر دستورزبان ترکی و استفاده از ذخیره‌ی واژگانی ملاحظه می‌شود. اما به سبب رویکرد ناسنجیده برخی مترجمان و گویندگان، این امر یا به تولید تعبیرات غریب ..

ادامه نوشته

تاريخچه فشرده رسميت زبان تركي در ايران

زبان رسمي و يا دولتي، زباني است كه از سوي يك دولت بدان موقعيت قانوني ويژه اي مانند كاربرد در امور اداري، مجلس قانونگذاري، سيستم قضائي يك كشور و …. اعطا شده باشد. اين تعريف هرچند مربوط به عصر حاضر است اما با دقت و صحت كافي مي تواند در باره زبانهاي دولتي در تاريخ نيز بكار برده شود.

به گواهي هزاران سند و مدرك تاريخي، زبان تركي اقلا در يك هزار سال اخير – در برخي دوره ها به همراه فارسي و اغلب بدون آن- يكي از زبانهاي رسمي و دولتي دولتهاي توركي حاكم بر اراضي ايران امروزي بوده و در صدور فرمانها، مكاتبات نهادهاي گوناگون دولتي، انتشارات و اسناد و مدارك رسمي دولتي، ديپلماسي بين المللي و ارتباطات ديپلماتيك خارجي، مناسبات رسمي بين سران دولتها، چاپ اسكناسها و ضرب سكه و … بكار رفته است.

ادامه نوشته

پاسخی به افاضات سید جواد طباطبایی راجع به زبان ترکی / عیسی ـ نظری

 

 عیسی نظری ( حقوق دان )

تفاوت میان انسان ها علیرغم سال های طولانی از بین نرفته و نمی رود ، آنچه ما از خودمان می بینیم ، خویشتن درونی ماست ، آنچه از روزگاران گذشته و حال و حتی رویاها و احساسات آینده ما را در برمی گیرد ، هویت ماست آگاهی ما به آنچه داریم و یا داشته ایم و یا خواهیم داشت ، ما را بعنوان یک انسان و مجموع ما را بعنوان یک ملت آشکار می سازد ، محل تولد من آذربایجان است یکی در اصفهان متولد میشودودیگری در شیراز ،شیرازی،اصفهانی،آذربایجانی یک امر جغرافیایی است یک امر دیگر هویت کشور محل تابعیت آن فرد است که عنوان شهروند کشوری است یکی دیگر از هویت ها تبار انسانها است یکی فارس است ،دیگری ترک است و یا عرب و یا کرد ، کشوری که چندین ملت را در خود جای داده یک کشور کثیرالملت است مثل اکثریت کشورهای جهان ، انسان معمولی و دارای شخصیت و هویت از داشته های هویتی خود علیه خود و یا دیگری استفاده نمی کند من نمی توانم تضادی بین داشته های خودم داشته باشم ، الّا اینکه مریض باشم یا شوونیسم باشم و الّا ایجاد تضاد بین داشته های یک انسان به ضرر آنی تمام می شود که می خواهد تمامیت آنچه هست بنام او باشد ، امروز دین نداریم ادیان داریم امروز زبان نداریم زبانها داریم ، امروز کشور نداریم ، کشورها داریم امروز هویت های متفاوت انسانی داریم تنها صلح پایدار بین ملت ها بین انسان ها قبول و تحمل وجود دیگران است ما مذهب نداریم مذاهب داریم بنابراین تمامی مذاهب انسانی باید مورد احترام باشد ، حق است یا ناحق به هیچکس ارتباطی ندارد به خود و خدای فرد مربوط است

ادامه نوشته

حفظ منافع ملی هدف اصلی فراکسیون ترک زبان های مجلس

بسم الله الرحمن الرحیم

یکی از اهداف مهم فراکسیون تورک زبانهای کشور برعکس نگرانی برخی صاحب نظران دقیقا حفظ منافع ملی است! البته منافع تمام ملت و اصلا احساسات قومی نیست، واقعیتی است که دیر بوقع پیوستن آن شبه ایجاد کرده است. در طول تاریخ عمال ضدتورک پهلوی سعی بر آن داشتند فعالیت های مدنی و مطالبات به حق ملت تورک زبان را با مغلطه و جهت دهی به نقاط کور هدایت کنند، لذا همان قضاوتی را در خصوص تورکان کردند که در مورد یاغیان مسلح و تجزیه طلب کردند و قهرمانان وطن پرست ما را در ترازویی قرار دادند که رهبران یاغی و غارتگر را با آن همه قتل و عام قرار دادند؛ تاریخ صد ساله و پیشتر از آن گواه صادقی است در تمام جنگ های جهانی و تنش های داخلی ملت تورک برای حفظ تمامیت ارضی کشور بدون حمایت دولت مرکزی پاسدار مرزهای آذربایجان بودند و در این راستا از هیچ جانفشانی دریغ نکردند و همیشه رو در روی دشمن و در کنار مردم و تابع دولت بودند. تاریخ بیاد ندارد تورکان در تحولات و در زمان ناامنی سلاح بدست گرفته و آشوب براه انداخته، بساط تجزیه طلبی و قتل و عام در داخل کشور راه بیندازند؛ تشکیل دولت دمکرات هم ناشی از بی توجهی دولت وقت بوضعیت آذربایجان بود زیرا مردم در تمام تحولات سیاسی کشورهای همسایه هم از طرف دول متجاوز زیر ظلم و تحت ستم بودند و هم توسط یاغیان غارتگر داخلی قتل و غارت می شدند و امنیت نداشتند و همین ناامنی آذربایجان را در ردیف استان های محروم قرار داد.
این خواست و مطالبه یک ملت بود که توسط نمایندگانی که زبان ملت هستند ارائه شده و با یک خرد جمعی تصویب شده است. یقینا تمام نمایندگان موافق هم با احساس برخورد‌ نکرده اند؛ بلکه یک شعور سیاسی این مصوبه را تایید کرده است و نگرانی صاحب نظران محترم بی مورد است. اجرای عدالت هرگز منافی امنیت نبوده و نیست و البته نخواهد بود تورک های ایران همیشه طالب امنیت و همزیستی بودند و هستند و مطالبات خود را با گفتمان حل میکنند. این واقعیتی انکار ناپذیر است اگر اعطای حقی به ملت منافی امنیت ملی فرض شود و ملت برای بدست آوردن آن پافشاری کنند تضاد ایجاد می شود و عقلای سیاستمدار و دلسوزان به تحکیم اتحاد ملی با توجه به جو حاکم و نوع مطالبه مردم تشخیص می دهند، مطالبه ای منافی امنیت ملیست یا نیازیست برای تحکیم وحدت ملی!
این تصمیم در لحظه و بدون مطالعه گرفته نشده است لذا اعتراضات برخی دامن زدن به اختلافات و تحریک اقوام محسوب می شود.

گلشن نوروزی نویسنده و دانشجوی دکتری تاریخ ملل

چند نکته در باب فراکسیون مناطق تورک‌نشین مجلس

 فراکسیون را گروه‌های همفکری که در داخل یک حزب، مجمع  یا یک جریان سیاسی گرد هم می‌آیند و دیدگاه‌های همسو با یکدیگر و متفاوت از دیگران دارند تعریف نموده‌اند. فارغ از این تعریف و مباحث تئوریک، تشکیل فراکسیون مناطق تورک‌نشین در مجلس شورای اسلامی یکی از مطالبات جدی تورک‌های ایران می‌باشد که در مجلس دهم به فعلیت رسید. تشکیل این فراکسیون از چندین منظر قابل بررسی و تامل است، اول اینکه عنوان فراکسیون، عنوانی مطلوب، فراگیر و با درک صحیح از وضعیت تاریخی و فرهنگی کشور است، اطلاق کلمه “مناطق تورک‌نشین” که به پراکندگی جغرافیایی تورک‌ها در ایران اشاره دارد ناخودآگاه می‌تواند تاثیرات شگرفی بر بیداری هویتی – فرهنگی تورک‌های ایران در استان‌هایی نظیر خوزستان، هرمزگان، کرمان و… که بصورت اقلیت زندگی می‌کنند داشته باشد و زمینه‌های همگرایی و انسجام بین آنها را تقویت نموده و نیز ارتباطات فرهنگی و سیاسی را بین آنها با آذربایجان و تهران که به همراه گلستان و خراسان شمالی که اکثریت تورک‌ها را در خود جای داده‌اند ایجاد نماید، همچنین عنوان جعلی آذری که با هدف آسیمیلاسیون مردم آذربایجان ایجاد شده است تحت تاثیر فشارهای مردم آذربایجان برچیده می‌شود و عنوان صحیح و واقعی تورک از تریبون مجلس طنین‌انداز می‌شود و این خود نوعی رعایت حقوق شهروندی و احترام به باورها و فرهنگ اقوام است

ادامه نوشته

شکسپیر و مولانا – ایکی کرال، عئینی تاج / سوسن نواده رضی

مولا مندن سوروشاندا کی، نه ایشله مشغولسان، یاخود نه‌یه اینانیرسان، تردد ائتمه‌دن دئییرم: منیم دینیم ده، ایشیم ده عشق‌دیر. من عشق ایله مشغولام. بو ایشله مشغول اولان‌لار ایچینده نه بیرینجی‌یم، نه سونونجو، نه ده یئگانه.

بو ایشله مشغول اولان‌لار سلسله‌سینده هم ده شکسپیرله مولانا پارلاییر.

شکسپیر، طبیعت‌دن سونرا ان چوخ یارادان بیریسی‌دیر،۱۲۲۱کاراکتر یارادیب، هره‌سی‌نین دیلیندن دونیانین بنزرسیز و ان جیدی موضوع‌لاری حاقدا دانیشیب. اینسانین ایچ دونیاسینی، دیش دونیاسینی سرگیله‌ییب، اونلاری بیرجه- بیرجه، اؤزو ده دقیقلیک‌له تقدیم ائله‌ییب. ائله‌جه ‌ده مولانا بونا عاغلین، منطیقین، فلسفه‌نین دئییل، محض عشقین گوجو چاتار.

شکسپیرین اثرلرینده “Love” سؤزو ان چوخ تکرار اولونان سؤزدور، هانسی کی ۱۰مین ۲۷۹دفعه تکرار اولونوب. مولانا دا۶۰مین بیت‌دن عیبارت شعرلرینده یئرلی-یئرلی عشقدن دانیشیب.

عمومی صؤحبت‌لری بوراخیب، سوموت موضوع باره‌ده دانیشیم. منیم فیکریم‌جه، مولانا جلال‌الدین رومی (جلال‌الدین محمد بلخی، مولوی) ایله ویلیام شکسپیر (William Shakespeare) عینی روحلو یارادیجی‌لاردیر، باخمایاراق کی، فنومن‌لره یاناشما طرزلری فرقلی‌دیر.

ادامه نوشته

ریشه کنی بی سوادی با آموزش زبان مادری

چاپ شده در روزنامه : صدای زنجان مورخه: ۲۵ شهریور ۹۵

                     دکتر محمد رضا کریمی

   بی سوادی بلای خانمان سوزی است که هنوز دست از سرِ ملتِ ما برنداشته است. بررسی آمارهای بدست آمده در ماه های اخیر، هر ایرانی وطندوست را به فکر وا می دارد و او را متاثر می سازد. آنچه در نمودار زیر می بینیم تکان دهنده است. ایران امروز ۸۰ میلیون جمعیت دارد که طبق همین آمار ۸۷% ملت ایران باسواد هستند و لذا ۱۳% هنوز در باتلاق بیسوادی رها شده اند. این آمار نشانگر اینست که هنوز در میان گروه سنی ۱۰ الی ۵۰ ساله، حدود ۹ میلیون بیسواد داریم. این آمار تاسف بار و تفکر انگیز نیست؟ آیا نباید بک بار بایستیم و به راهی را که رفته ایم دوباره نظری بیندازیم؟ آیا راه را غلط نپیموده ایم؟ ما ادعای مسلمانی و اسلامیت داریم. دین مبین ما با کلمه ی“اقراء“ به معنی “بخوان!” آغاز شده است. نخستین کلمه ای که پیامبر گرامی اسلام از منبع وحی دریافت کرده اند همین کلمه است و او را به خواندن دعوت کرده است و معجزه ی این پیامبر اعظم نه عصایی است که اژدها می شود و نه معجزات حیرت برانگیز دیگر؛ بلکه معجزه ی پیامبر ما “قرآن” کریم است به معنی “خواندنی!”. پس خواندن اهمیتی در حد معجزه دارد. و ما بعد از حدود نیم قرن نتوانسته ایم قدر این نعمت را بدانیم و تلاش ما در جهت دست یافتن بدان بی نتیجه بوده است. پی بیاییم بک بار دیگر، راه خود را بهتر و روشن تر بازبینی کنیم

ادامه نوشته

نگاهى اجمالى به موسیقى مقامی‌آذربایجانى / قادر افشارى

 

موسیقى اصیل در ملت‌های مشرق زمین با نامهاى مختلف مانند: موسیقى سنتى، مقامى، موغامى، دستگاهى، کلاسیک، ملى و رسمی‌ رایج است. این موسیقى یکى از پیچیده‌ترین نوع موسیقى است که در آن هنرمندان، موسیقى و شعر را با آفرینش هنرى بطور بداهه و بر حسب احساسات لحظه‌ی اجرا، تلفیق و اجرا مى‌نمایند. برخلاف موسیقى کلاسیک غربى که در آن یک قطعه موسیقى بطور دقیق از پیش تعیین شده است و نوازنده حتمأ نت نوشته شده را باید دقیقا و بدون کم و کاست اجرا کند؛ در موسیقى اصیل، نوازنده می‌تواند تغییراتى در اجراى موسیقى در چهارچوب معین و قوانین مشخص انجام دهد. یک نوازنده یا خواننده به غیر از فراگیرى علم و هنر موسیقى باید قطعات و گوشه‌های بسیارى را از طریق سینه به سینه و نت یاد گرفته، از حفظ و بطور ظریفى اجرا نماید. هر اجراى یک قطعه‌ی موسیقى بداهه با اجراى قبلى همان قطعه می‌تواند متفاوت باشد. یک موسیقیدان باید سالها در علم، هنر و تکنیک موسیقى آموزش ببیند و با کمک استعداد خویش به خلاقیت رسیده و موسیقى زیبایى بیافریند. به علت ساده بودن ساز‌ها، نوازنده باید از عمر خود مایه گذارد، و معمولا در سنین بالا به مرحله استادى و پختگى در نوازندگى می‌رسد. به همین دلیل در موسیقى شرق، به هر نوازنده‌ای نباید لقب استادى داده ...

ادامه نوشته

نظامی گنجوی شاعر بزرگ تُرکان آذربایجان

 

به گزارش دورنانیوز ،  دکتر صدیق و آقای حسن راشدی می نویسد : روشنفکران مغرض ضمن اینکه برخلاف محتوای کتاب و برخلاف معنی واقعی لغت اکدش آن را به «دو رگه» تعبیر می‌کنند در عین حال با تحریف لغت، گُرد را به صورت کُرد، می خوانند و تفسیر به رای می کنند و مثل جعل برخی از تاریخ باستان ایران، لغت را نیز جعل و تحریف می کنند.

به عنوان مثال در بیت زیر:
گر مادرم، آن رییسه‌ی گُرد، مادر صفتانه پیش من مرد.

کلمه‌ی «گُرد» در معنای پهلوان و دلاور می باشد ،کلمه‌ی گُرد (Gord) لفظ فارسی مأخوذ از تُرکی باستان است. ریشه‌ی آن در تُرکی «قورد» (Qurd) است که در دو معنای «شجاع و دلاور و بی‌باک» و «گُرگ» به کار رفته است.

واژه‌ی باستانی «قورد» به فارسی در معنای اول خود به صورت «گُرد» و در معنای دوم خود به صورت «گُرگ» وارد شده است و هم اکنون نیز رایج است. اما در تُرکی معاصر معنای دوم آن تغلّب یافته است و کمتر در معنای نخستین به کار می‌رود. دادن صفت گُرد و دلاور به زن‌ها در تاریخ آذربایجان شیوه‌ای مرسوم بوده است. حتی در ضرب‌المثلی گفته می‌شود: آصلانین ارکک دیشی‌سی اولماز (یعنی: شیر، نر و ماده ندارد).

ادامه نوشته

درآمدی بر حقوق زبان مادری / فرمان فرضی مولان

 

سایت ایشیق

 

مقدمه:
یکی از مهم‌ترین مباحث حقوق بنیادین بشر، بحث حقوق اقلیت‌ها علی‌الخصوص حقوق اقلیت‌های نژادی، مذهبی و زبانی می‌باشد. اهمیت‌این موضوع به قدری هست که بدون وجود آن، کلیت حقوق بنیادین بشر قابل تصور نیست، چرا که نژاد، مذهب و زبان از مولفه‌های بسیار تعیین کننده‌ی‌ایجاد و دوام هر فرهنگ هستند، فرهنگ‌ها عمدتا با همین مولفه‌ها از هم متمایز می‌شوند و متنوع می‌گردند و هر فرهنگی ریشه در نژادی معین، فرهنگی مشخص و زبانی متمایز دارد. حقوق زبان مادری در بسیاری از اسناد لازم الاجرای بین‌المللی حقوق بشر مورد تاکید و توجه قرار گرفته است. در‌این مقاله‌ی مختصر سعی شده است ابعاد حقوقی‌این موضوع هم در حوزه‌ی حقوق بین‌الملل و هم در حوزه‌ی حقوق داخلی بررسی شود. در فصل اول‌این مقاله سعی خواهد شد موضوع در چارچوب اصول بنیادین حقوقی و حقوق بشری طرح شود، در فصل دوم ظرفیت‌های موجود در نظام حقوقی جمهوری اسلامی‌ایران در‌این خصوص بررسی خواهد شد و در فصل سوم سعی خواهد شد نسبت به ارائه‌ی راه حل‌های متناسب، اهتمام شود.

ادامه نوشته

ضرورت رفع تبعیضات قومی، برای جلوگیری از بحران‌های بزرگ

 

منتشره در شماره ۱۸۱ نشریه دعوت

نویسنده : رضا اصغری 

 

امروزه کشوری که تنها از یک قوم تشکیل شده باشد را به سختی می‌توان یافت. چرا که بیش از هشتاد درصد کشورهای عضو سازمان ملل، دارای تنوع قومی و نژادی‌اند. ایران نیز کشوری است متشکل از اقوام مختلف با فرهنگ‌ها و زبان‌های متنوع که همگی زیر سایه پرچم سه رنگ کشورمان گرد هم آمده و با تکیه بر اشتراکاتی (دینی، مذهبی و تاریخی) جامعه‌ای واحد را تشکیل داده‌اند. از این رو این کشور را می‌توان رنگین کمانی از قومیت‌های مختلف نظیر تُرک، فارس، عرب، لر، کرد، بلوچ و… خواند. یک رنگین کمان زمانی تشکیل و به اوج و کمال زیبایی می‌رسد که تمامی رنگ‌های آن به میزان برابر در کنار هم ایستاده و با حمایت یکدیگر قوس زیبای اتحاد و یکپارچگی را تشکیل دهند. تنوع قومی ایران نیز به مثابه یک رنگین کمان، زمانی زیبا و دلنشین جلوه می‌کند که تمامی ایرانیان در تشکیل آن سهمی برابر داشته و عدالت در معنای حقیقی کلمه زینت بخش آن باشد. در این جا عدالت را باید از دیدی گسترده و عام نگریست

ادامه نوشته

کاظمخان قوشچی و دده کاتب در تاریخ معاصر آذربایجان

 

به گزارش دورنانیوز، در تاریخ ۱۵۰ ساله اخیر آذربایجان ایران حوادث و رویدادهای که تاثیرات شگرفی بر این سرزمین باستانی گذاشتهکم نبودهاند ، انقلاب مشروطیت ، جریانات ناسیونالیستی ، چپگرایانه ، تلاشهای توسعه طلبانه ارضی برای تغییر بافت بومی و جغرافیای سیاسی غرب این منطقه ، مهاجرتهای هدفدار ، مهاجم و یورشهای نظامی و فرهنگی از داخل و خارج به ارکان هویتی این دیار ، شهادت چهرههای تاثیرگذار این خطه همچون شیخ محمدخیابانی ، ثقهالاسلام ، محمدتقیخان\\ پسیان ، ستارخان ، باکری، سرنگونی رژیم،قاجار و استقرار نظام شونیستی آم
آذربایجان‌غربی که مهد تمدن مانناها و اورارتوهای التصاقی زبان ، نیای اولیه آذربایجانی‌هاست که آثار آن در تپه‌های حسنلو ، هجیل تپه و قلعه و دربند قوشچی سند میراث ماندگار را عینیت می‌بخشد.

با شرارت‌های خونباری از عملکرد شیخ عبیداله ، ملک شمعون ، پطروس ، سمکو آندرانیک ، سورمه مواجه شدند که بجز نسل‌کشی هدفدار نامی نداشته و ندارند ، کشتاری که نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر از مردم این دیار قربانی آن شدند ، تجربه تلخ ، اما آموزنده که نه قابل بخشش است و نه فراموش شدنی.

عبرت از گذشته نه چندان دور این استان و شناخت ماهیت و عملکرد بازیگران حوادث شوم این استان بدون افراط و تفریط و فارغ از ساده‌نگری و ساده‌لوحی مهمترین دست آورد و پیام دهها هزار قربانی این مرز و بوم برای نسل حاضر و آذری‌های غرب دریاچه اورمیه می‌باشد

ادامه نوشته

«فتیله»ای که نباید شعله شود

* ناصر فکوهی: استاد انسان‌شناسی دانشگاه تهران و مدیر موسسه انسان‌شناسی و فرهنگ

 

نزدیک به دوسال پیش، در جلساتی که در یکی از معتبر‌ترین موسسات علمی و پژوهشی کشور برگزار شد، شنیع‌ترین توهین‌ها به زبان مادری به طور عام و به زبان آذری به طور خاص انجام شد.

یکی از مدیران این نهاد، رسما به زبان میلیون‌ها ایرانی توهین و آن را ناتوان و فاقد ارزش برای هر گونه اندیشه علمی نامید و با این بهانه «خودش یک آذری زبان است» به خویش اجازه داد بد‌ترین توهین‌ها را به کشورهای دوست و همسایه ایران بکند و تنها واکنش در برابر او آن بود که قدر و منزلت بیشتری بیابد و در درجه‌های علمی‌اش ترقی کند و در‌‌ همان مرکز در مقام بالاتری گذاشته شود تا بار دیگر در یک سخنرانی دیگر، این بار همه کشورهای همسایه را فاقد تاریخ بخواند، فرهنگ‌ها را طبقه‌بندی کند و از بالا‌تر بودن ما از دیگران سخن بگوید؛ موضعی رسماً پان ایرانیستی از یکی از معتبر‌ترین تریبون‌های کشور.

یکی دیگر از مدیران، حتی قدم را جلو‌تر گذاشت به صورتی که تلویحاً اصل قانونی آموزش زبان مادری را «توطئه» غرب عنوان کرد؛ در‌‌ همان زمان در پاسخی به این توهین که از نهادی معتبر علیه زبان میلیون‌ها آذری زبان انجام می‌گرفت، اعتراض کردم و یادداشتی با عنون «پاسخ یک توطئه گر بی‌ادب به بزرگان ادب» منتشر کردم (نگاه کنید به ۱).

ادامه نوشته

«زبان آذری» کشف بزرگ احمد کسروی

 

واژه «آذری» در واقع مخفّف کلمۀ آذربایجانی است و مفهوم «اهلِ آذربایجان» را می‌رساند که می‌تواند همۀ اقوام ساکن در سرزمین آذربایجان را شامل گردد، ولی معتقدان به نظریۀ «زبان آذری»، این واژه را به جای عنوان «ترک آذربایجانی» استفاده کرده وبا این کارهویت ترکی ساکنان آذربایجان را انکار می‌نمایند.

به گزارش دورناپرس، اصرار بر استفاده از واژه تحریفی و بی پایه و اساس «زبان آذری» موجب گشت تا ضمن تحقیق پیرامون دلایل پدید آمدن این واژه،جعلی بودن آن را با ارائه مستندات به اثبات برسانیم. به همین منظور شرح مختصری بر تاریخچه و عوامل تاثیرگذار در تحریف آن ارائه میکنیم به این امید که نه تنها این کلمه بلکه نام اصلی صدها مکان طبیعی و تاریخی شهرهای مختلف آذربایجان که با سیاست های فاشیستی پهلوی تغییر نام داده اند به تلفظ اصلی خود بازگردند.

برای روشن شدن موضوع ابتدا به سراغ کاشف «زبان آذری» یعنی احمد کسروی تبریزی” می رویم تا ضمن آگاهی از گوشه ها و زوایای پیدا و پنهان افکار و اندیشه های او، با پاسخ متقن و غیر قابل انکار برخی از اندیشمندان و فرهیختگان در نقد نظریات غیر علمی او آشنا شویم.اما پیش از آن اشاره کوتاهی خواهیم داشت به دلایل انکار هویت ترکان ایرانی توسط سلسلۀ پهلوی که بی ارتباط با موضوع بحث ما نیست.

چرا هویت ترکان ایرانی با روی‌کار آمدن سلسلۀ جنایتکار پهلوی انکار شد؟

تأسیس سلسلۀ پهلوی فصل نوینی را در تاریخ ایران رقم زد و تحولات بزرگی را موجب شد. یکی از بزرگترین دگرگونی‌ها که تأثیر بسیاری بر جامعه گذاشت تکیه بر ملی‌گرایی افراطی (که به شکل آریاگرایی خود را نشان داد) بود. پیش از آن مذهب نقش اصلی را در ایجاد اتحاد میان اقوام ایران ایفا می‌نمود، ولی عواملی چند از جمله تقلید از اروپائیان (که آن زمان به شدت دچار ناسیونالیسم و نژادپرستی بودند) موجب اصل قرار دادن ملی‌گرایی در حکومت پهلوی شد. تحریف گستردۀ تاریخ، و آریائی دانستن مردمان ایران از نتایج این امر بود که نظریۀ «آذری» را نیز حمایت نمود.

ادامه نوشته

توهین به قومیت ها و مشاهیر ایرانی با چه هدفی؟

خدا در قرآن کریم می‌فرماید: برای چه مسخره می‌کنید؟ «لا تَلْمِزُوا أَنْفُسَکُمْ» (حجرات/11) «تَلْمِزُوا» از است که در آیه‌ی «وَیْلٌ لِکُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ» (همزه/1) «لُمَزَةٍ» هم آمده است.

یعنی قرآن وقتی می‌خواهد بگوید دیگری را مسخره نکنید می‌گوید: خودتان را مسخره نکنید.

 

نصر: تاریخ ایران در طول گذر زمان یاد و خاطره رشادت ها و جانفشانی های مردان مردی که با اقوام مختلف با لهجه و زبان های متفاومت پشت در پشت هم در دفاع از کیان میهن عزیمان ایران خون سرخشان را در جای جای این سرزمین کهن نثار نمودنه اند فراموش نخواهد کرد.

 

 

خیلی وقته از پیامک هایی که به عنوان جکهای خنده دار برام ارسال میشدن ناراحت و معترض بودم،و متاسفانه به دلیل اینکه طرز فکرم در بین بعضی از دوستام که طرفداران این نوع پیامک ها بودن یک اقلیت محسوب میشد، هیچ وقت نمی تونستم این باورم رو به جایی برسونم....

 

ادامه نوشته

آذربایجانین‌ مبارزه‌ شعرینه‌ اؤترگی‌ بیر باخیش‌ (۱۳۰۴ینجی‌ ایله‌ قده‌ر) / رضا همراز

 

آذربایجانین‌ مبارز و مقاومت‌ پوئزیاسی‌ اوزون‌ بیر تاریخه‌ مالک‌ اولدوغو کیمی‌، تاسف‌له‌ بو گونه‌ قده‌ر نه‌ ایسه‌ آچیقلانمامیشدیر. بو اولوسال‌ ادبیاتین‌ چاغداش‌ شعر و نثریمیزده‌ دانیلماز رولو اولموشدور. مبارز شعریمیز دئمک‌، اؤتن‌ قرندن‌ داها زنگین‌لشیر. همین‌ شعرلر تانباکی‌ حرکاتی‌ ایله‌ چیچک‌لنمیشسه، داها سونرالار خوش‌ بویالی‌ گوللر یئتیرمیشدیر. تانباکی‌ حرکتی‌، تاریخ‌ بویلو تبریزده‌ده‌ باش‌ توتدو. بو حرکت‌ ناصرالدین‌ شاهین‌ سون‌شاهلیق‌ چاغلاریندا ۱۲۶۹ دا اوز وئریب‌ و سبب‌ اولدو، خالق‌ کوتله‌لری‌ قیام‌ ائده‌لر. بو آرا فیکیر و قلم‌ صاحب‌لری‌ ده‌ گئری‌ قالمادی‌لار.

او چاغین‌ ایتگین‌ شاعیری‌ «میرزه‌ فرخ»‌ همین‌ نهضتین‌ توققوشمالارینین‌ بیر سیراسینی‌ خصوصی‌ ایله‌ زینب پاشا عصیانین‌ تام‌ باجاریقلا شعره‌ چکمیشدیر. میرزه‌ فرخ‌-ون‌ حیاتی‌ و باشقا یارادیجیلیغی‌ حاقدا معلومات‌ یوخدور. آنجاق‌، اونون‌ بیر – ایکی‌ پارچا الده‌ اولان‌ شعرلریندن‌ اونو ضیالی‌ تانیماق‌ هئچده ‌چتین‌ دئییل‌. میرزه‌ فرخ‌-ون‌ (سبک‌شناسی‌) باخیمیندان‌ تبریر شاعیری‌ اولدوسوندا هئچ‌ بیر شبهه‌ یئری‌ اولا بیلمز. نیه‌کی‌، اونون‌ شعرلرینده‌ تبریز لهجه‌سی‌ دالغالانیر و بو شاعیرین‌ نهضت‌ چاغلاریندا نسبتا یاشلی‌ اولماسی‌ دا حدس‌ ویریلیر. او شعرلرینین‌ بیرینده‌ دئییر

ادامه نوشته

وعده‌های دکتر حسن روحانی

 

دورنانیوز- بهرام جوادی – وکیل پایه یک دادگستری: نهم خردادماه سال ۹۲ بیانیه معروف حسن روحانی در جریان تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری، معروف به بیانیه اقوام و ادیان و مذاهب در ۱۰ ماده منتشر گشت که شاید بتوان گفت مهم‌ترین بند این بیانیه بند ۸ آن است که به‌ صراحت بیان می‌نماید «رفع تبعیضات ناروا در همه ابعاد و اشکال آن»، در کنار این بند، بندهای ۱، ۴ و ۵ نیز اهمیت خاصی برای ائتنیک‌های ایرانی پیدا کرد.

بندهای اول، چهارم و پنجم این بیانیه به ترتیب بیان می‌دارند «تدوین قوانین لازم برای اجرای کامل قانون اساسی به‌ویژه اصول ٣، ١٢، ١۵، ١٩، ٢٢ و… در دولت تدبیر وامید به‌منظور رفع  تبعیض»، «تدریس زبان مادری ایرانیان (ترکی، کردی، عربی و…) به‌طور رسمی در سطوح مدارس و دانشگاه‌ها در اجرای کامل اصل ۱۵ قانون اساسی»، «تقویت فرهنگ و ادبیات اقوام ایرانی و پیشگیری از زوال آنان به‌منظور حفظ و نگهداشت این میراث کهن ایرانی».

روحانی و آذربایجان

در کنار این بیانیه وعده‌های انتخاباتی حسن روحانی در تبریز و اورمیه برای آذربایجانیان «ایجاد فرهنگستان زبان و ادب ترکی»، «اجرای اصل ۱۵ قانون اساسی، تدریس زبان مادری در مدارس کنار زبان فارسی» و «احیای دریاچه اورمیه» باعث گردید رأی آذربایجانیان به‌سوی حسن روحانی روانه گشته و در استان آذربایجان غربی ۶۳%، آذربایجان شرقی حدود ۵۸%، اردبیل بیش از ۵۸% زنجان ۵۱% و … آرا را کسب نماید که به‌طور میانگین ۵۷ درصد آرا ۴ استان اصلی ترک‌نشین به نفع وی باشد که از میانگین کشوری ۵ درصد بالاتر اس

ادامه نوشته

لهجه های زبان ترکی در آذربایجان (ایران )

دسته بندی زیر حاصل تحقیقات میدانی و چندین ساله "بویوک رسول اوغلو" اهل جمهوری آذربایجان است تحت عنوان "گونئی آذربایجان تورک لهجه لری" که خلاصه آنرا برایتان ترجمه کردم. طبیعتا دارای اشکالاتی هست. در این مقاله ترکی رایج در شمال غرب ایران به 9 لهجه تقسیم بندی شده است.

1.لهجه تبریز : این لهجه نزدیک به لهجه شکی در جمهوری آذربایجان است و در تبریز و در شهر های کوچک و روستاهای اطراف آن رایج است. اسکو، خسروشهر، توفارقان(آذرشهر) و روستاهای توابع آنها، روستاهای دامنه های شمالی سهند و باسمینج، هئربی، بر، لیقوان، سپاراخان، خلتدوکان از جمله مناطقی هستند که لهجه آنها با کمی تفاوت تبریزی است.

ادامه نوشته

استاد شهریار

 

دکتر غلامحسین بیگدلی

قبل از هر چيز اين نكته را متذكر بشويم كه در اين سخنراني كوتاه به هيچ وجه چنين هدفي در برابر ما قرار ندارد كه راجع به تمام گوناگوني‌ها و جوانب متنوع آثار هنري شهريار نكاتي به نظر خوانندگان رسانده شود. منظور اساسي ما در اين گفتار فقط عبارت از بيان نمونه‌هائي از آنهمه ويژگي‌ها و قدرت هنري شهريار به مثابه يك شاعر برجسته معاصر مي‌باشد. بويژه در اين گفتار نكتة جالب توجه زير مورد توجه است كه: شهريار شاعر نيرومندي است كه با استفادة ماهرانه از كليه مشخصات هنري نظم كلاسيك، پا را از دايرة محدود آن فراتر گذاشته و سنن ديرين نظم كلاسيك را درهم شكسته و در مقياس وسيعي از عناصر زبان توده‌اي و خلقي استفاده نموده است.

با اين ترتيب در اشعار شهريار مي‌توان اوج هنر كلاسيك نظامي، اوحدي، حافظ، سلمان ساوجي و غيره را ديد و ضمناُّ سادگي و رواني شعر نوين توده‌اي شهريار او را به عنوان يك شاعر خلقي از استادان نظم كلاسيك ممتاز مي‌سازد. اشعار وي به عقيدة اكثر ادباي معاصر ايران از شاهكارهاي شعر و ادب فارسي و آذربايجاني به شمار مي‌رود. وحيد دستگردي آثار محمدحسين شهريار را افتخار ادب ايران، احمدبيك آتش دانشمند ترك افتخار ادبيات ترك زبان و استاد ملك‌الشعراء بهار افتخار ادبيات جهان ناميده است.

ادامه نوشته

فلسطین مسأله اول جهان اسلام‏

 

،  روز قدس یادگار جاودانه بنیانگذار جمهورى اسلامى ایران، در حالى همه ساله همزمان با آخرین جمعه ماه مبارک رمضان در سراسر دنیا گرامى داشته مى‏‌شود که طى تمام این سال‏ها، تلاش‏هاى فراوانى از سوى لابى صهیونیستى صورت گرفته تا این حرکت بزرگ در دنیاى اسلام را دچار تضعیف و توقف کنند.

قدس، قبله نخستین و حرم دوم مسلمانان جهان، سرزمین اصلى و وطن میلیون‏ها آواره مسلمان فلسطینى است که استکبار جهانى توسط صهیونیسم جنایتکار، از سال 1948 آن سرزمین را از دست ساکنانش خارج ساخت و تحت سلطه نیروهاى اشغالگر قدس قرار داد.
این توطئه از همان اولین سالهاى اجرا، با مقاومت مردم مسلمان فلسطین و اعتراض مسلمانان و انسان‏هاى آزاده و بیداردل جهان مواجه شد و به شکل مبارزات پیگیر و سیاسى - نظامى، چهره خود را نشان داد. ملت مسلمان ایران نیز پس از پیروزى انقلاب شکوهمند اسلامى، مسأله آزادسازى فلسطین از چنگال غاصبان قدس را سرلوحه آرمان‏هایش قرار داده و همه ساله روز قدس را به روز فریاد کشیدن بر سر ستمکاران تاریخ تبدیل کرده است‏.
پس از پیروزى انقلاب، امام خمینى در اولین فرصت، روزى را براى به نمایش ‏گذاردن حساسیت جهانى نسبت به‏ سرنوشت قدس و نجات آن از چنگال صهیونیست‏هاى جنایتکار، به‌‏عنوان «روز قدس» تعیین نمودند. نگاه حضرت امام(ره) به مسأله قدس یک نگاه جهانى بود و این نگاه را می‌‏توان در پیام آن‏ راحل عظیم الشان به‌‏خوبى درک کرد.

ادامه نوشته

فلسطین چگونه اشغال شد؟/ترفند اسرائیل در این زمینه چیست؟

 

صهیونیست­‌ها بیش از یک قرن و نیم پیش برای ایجاد اتحاد بین یهودیان سراسر دنیا حرکت خود را آغاز کردند، آن‌ها در ابتدا شعار وطن یهودی در آرژانتین یا یکی از کشورهای آفریقایی (بیشتر اوگاندا مطرح بود) سردادند ولی بعدها این شعار برای همراهی و هماهنگ‌­تر کردن یهودیان سراسر دنیا (با دادن بار اعتقادی) متوجه فلسطین به عنوان سرزمین موعود یهود شلذا وضعیت و مراحل اشغال این سرزمین مقدس به چهار مرحله تقسیم می­شود:‌

۱- پیش از اشغال انگلیسی­ها

تعداد یهودیان [در فلسطین] از ۵۶ هزار نفر [یعنی معادل] ۸درصد در مقابل ۶۴۴ هزار فلسطینی، [معادل] ۹۲ درصد تجاوز نمی‌کرد و میزان اراضی آنان هم به ۲درصد می‌­رسید.

ادامه نوشته

روحانی وعده‌لرین پس هانی؟

 

حقوق فراموش شده مردم آذربایجان و تاثیر آن در کاهش محبوبیت دولت

اصغر زارع کهنمویی؛ روزنامه‌نگار و پژوهشگر/آغری

به گزارش دورنانیوز، بیش از دو سال است؛ آن کسی که وعده‌های صریح و حداقلی اما امیدبخش و شدنی را پشت تریبون‌های مختلف واگویه کرده بود، رئیس‌جمهور شده است. آن مرد با تمام کاندیداهای ایرانی ریاست جمهوری متفاوت بود.

 

او دقیق سخن می‌گفت، کارشناسی شده حرف می‌زد، سنگ بزرگ بر نمی‌داشت و در وادی امکان‌ها قدم می‌‎زد. جنس سخنان او در حوزه اقوام اما، دقیق‌تر و عمیق‌تر از بقیه بخش‌ها حتی صریح‌تر از پرونده هسته‌ای بود. او با تکیه بر اشراف امنیتی و مطالعاتی خود و دوستانش، دقیقا انگشت بر وضعیت بسیار ویژه قومیت‌ها در کشور گذاشت و حرف‌هایی زد که سر انجام «رای» خیره‌کننده مناطق قومی را به سوی خود سرازیر کرد.

ادامه نوشته

جایگاه مکتب آشیقی آذربایجان

 

گرچه کمابیش کلیه مردمان و گروه‌های قومی جهان انسانی سازندگان و خوانندگان دارند که از ناداری نمونه با «عاشق»های ما مقایسه می‌شوند، اما ما عاشق‌های ترکان را با آن گروه سازندگان دوره‌گرد، دیگر می‌پنداریم و این تشبیه را ناروا می‌انگاریم. حال، بی‌آنکه با توصیف تطبیقیِ هر دو، قلم بفرسائیم و ورق بیالائیم، همین به تعریف عاشق های خودمان می‌آئیم.

امثال و نظائر عاشق‌های آذربایجان در میان اقوام گوناگونِ تُرک، با نام‌های «عاشوق»، «عاشّیق»، «بامسی»، «باکسی»، «بخشی»، «اوزان» و …  به ساز و نوا مشغول و مشهور بوده‌اند و اقوام و ملل غیر تُرک نیز عاشق را با همین مشخصات و گاه با همین نام و گاه با نام‌های دیگر دارند. «بخشی»‌ها و «بخشو»‌های جنوب ایران و دیگر مناطق و نواحی ایران از آن جمله‌اند؛ اما عالمانی از این و آن تمایل فکری، نام عاشق را «احتمالوژی»‌های گوناگون کرده، باستان‌گرایان پهلوی‌ستاشان ریشه به عبارات بی‌معنی‌ای مانند «آژاک» می‌برند و «همه‌تُرک‌انگاران» نام زیبا و پاک «عاشق» را با دیکته «آشیق» هم می‌نویسند، که هر دو به خطایند، چه، با وجود کلمه عشق و عاشق و عاشقی ـ که هیچ کلمه‌ای زیباتر از آن در هیچ قاموسی نیست ـ چه حاجتی به اتیمولوژی و «عَشَقه»بافی بر بالای «عشق» و مشتقات این کلمه انسانی؟^[۱]

ادامه نوشته

روز قدس و اهمیت راهبردی آن برای جهان اسلام

 

باید تأکید داشت که «روز قدس و اهمیت راهبردی بزرگداشت هر چه باشکوه تر آن»، که برای نخستین بار توسط رهبر کبیر انقلاب اسلامی ایران حضرت امام خمینی (ره) با این رویکرد که وحدت عامل «قدرت» و توسعه یافتگی و تفرقه عامل «سستی دیانت» و عقب ماندگی است طرح و تبیین گردید، در طول بیش از سه دهه گذشته همواره به عنوان یکی از شاخص ها، محورها، ملاک ها و در حقیقت یکی از زمینه ها و پیش شرط های اصلی ایجاد وحدت در جهان اسلام شناخته شده است که مسلمانان و امت بزرگ اسلام می بایست برای مقابله با پدیده شوم صهیونیسم جهانی و دفع و نابودی آثار و پیامدهای آن به عنوان عمده ترین مانع در پیش روی وحدت جهان اسلام، اهتمام ویژه نسبت به گرامیداشت این روز و محقق سازی اهداف و مقاصد بزرگ آن که از طریق برخورداری از رویکرد استراتژیکی نسبت به وحدت جهان اسلام و نگاه «مقابله گرایانه» و نه «سازش طلبانه» به صهیونیسم جهانی قابل تحقق خواهد بود، داشته باشند.
قدس شریف و جایگاه ژئوپولیتیکی و ژئواستراتژیکی آن
«قدس شریف» در نگاه وحیانی و اسلامی به دلیل وجود مسجدالاقصی از ارزش والا و اهمیت فوق العاده زیادی برخوردار است. اهمیت قدس شریف به دلیل آن است که این سرزمین مقدس، محل زندگی و بعثت انبیای الهی، نخستین قبله مسلمانان و محل معراج آسمانی پیامبر اعظم (ص) بوده است، کما اینکه بیت المقدس برای یهودیان و مسیحیان نیز به لحاظ دینی و مذهبی دارای اهمیت خاصی می باشد.
«قدس شریف» شهر مقدسی است که «عمرو بن عاص بن وائل» در صدر اسلام آن را فتح نمود و «صلاح الدین ایوبی» آن را در 1187 میلادی از چنگ صلیبی ها آزاد ساخت و «سلیمان قانونی» در قرن 16 دیوارهای آن را بنا نمود. این شهر جایگاه خاصی در میان مسلمانان دارد. «قبه الصخره» و «مسجدالاقصی» دو مکان مقدسی هستند که در این شهر قرار دارند و همچنانکه ذکر شد نخستین قبله و سومین حرم شریف جهان اسلام و محل عروج پیامبر عظیم الشأن (ص) به شمار می آیند.

ادامه نوشته

«۵۰ ایل آذربایجان صحنه‌سینده»(۱) / مصطفی مردان‌اوغلو

ایشیق :

 

گیریش:

مصطفی هاشیم اوغلو مردانوو ۱۸۹۴-جو ایلده تیفلیسده دونیایا گؤز آچمیش و ۱۹۲۴-جو ایله قدر بورادا یاشامیشدی۱. تیفلیسین مدنی موحیطی اونون حیاتا باخیشینی هله اوشاقکن فورمالاشدیرمیشدی. بورادا گنج مصطفی تئاترا بؤیوک ماراق گؤستریردی. تیفلیسین موسلمان درام درنکلرینده ۱۹۱۰-جو ایلدن چیخیش ائدن مصطفی مردانوو ۱۹۲۱-۱۹۲۲-جی ایللرده تیفلیس آذربایجان دؤولت تئاترینین دیرئکتورو وظیفه‌سینده چالیشیر. تحصیلینی داوام ائتدیرمک اوچون موسکوایا، دؤولت تئاتر صنعتی اینستیتوتونا گئدیر، ۱۹۲۴-جو ایلده باکییا گلیر و آذربایجان دؤولت درام تئاتریندا اؤز فعالیتینی داوام ائتدیریر.
مصطفی مردانووون یوکسک آکتیورلوق تئخنیکاسی، اوبرازی اؤزونونکولشدیرمک باجاریغی، یومشاق یومور اونون صنعتی اوچون چوخ خاراکتئریک اولان جیزگیلر ایدی. او، اوبرازی ساده‌جه یاراتمیردی، اونونلا یاشاییردی، نفس آلیردی. هله ایلکین اولاراق یاراتدیغی روللاردا کلاسیک عنعنه‌لر چوخ گوجلو ایدی.
اونون اطرافیندا بؤیوک صنعتکارلار چالیشیردی. آذربایجانین فورمالاشمیش آکتیور مکتبی مصطفی مردانوو اوچون ده اصل تجروبه مکتبینه چئوریلدی. عباس‌میرزه شریف‌زاده، صدقی روح‌الله، آغا‌صادق گرای‌بیلی، علعسگر علی‌اکبر اوو و اون‌لارلا گؤرکملی صنعتکارلاردان اؤیرندیکلری اونون صنعت یولونا ایشیق سالدی، یئنی یارادیجیلیق آختاریشلارینا روحلاندیردی. “حاجی قارا”دا کرمعلی، “یاغیشدان چیخدیق یاغمورا دوشدوک”- ده قمبر، “نادیر شاه”دا ادهم کیمی روللاری تیفلیس تئاتریندا یارادان آکتیور، باکی تئاتریندا داها جیدی روللار اوینامالی اولدو.

ادامه نوشته