رشید بهبودوف (Rashid Behbudov) در سال ۱۹۱۵ در شهر تفلیس و از تورک‌های آذربایجانی گرجستان چشم به جهان گشود. وی یکی از بزرگترین خوانندگان قرن بیستم در سرزمین‌های آذربایجانی محسوب می‌شود. شهرت اصلی او بخاطر اجرای ترانه‌های عاشقانه بخصوص آنهایی که توسط توفیق قلیوف (Tofig Guliev) تهیه شده است می‌باشد. شهرت او از زمانی آغاز شد که نقش یک بازرگان ثروتمند را در نمایش موزیکال معروف آرشین مال آلان (Arshin Mal Alan) بازی کرد.

استعداد نادر رشید بطور یک‌شبه آشکار نشد، هر چند به محض اینکه او کشف شد شهرت او چون آتش سرکشی پخش شد. رشید بطور خستگی‌ناپذیری به سفر می‌رفت و در سراسر دنیا کنسرت‌هایی را یکی پس از دیگری اجرا می‌کرد، در زمانی که مردم شوروی در جو خفقانی موسوم به پرده آهنین زندگی می‌کردند.

وی به کشورهای زیادی از جمله ایران، انگلیس، فنلاند، ترکیه، چین، بلغارستان، یوگسلاوی، بلژیک، اتیوپی، هند، عراق، شیلی، آرژانتین و دیگر کشورهای آمریکای جنوبی سفر کرد و در هر کشور حداقل ترانه‌ای به زبان آن کشور خواند بطوری که در مجموعه آثار او حدود ۵۰ ترانه به زبان‌های غیر تورکی است.

از جمله زبان‌هایی که بهبودف به آن‌ها خواند تورکی (آذربایجانی و استانبولی)، روسی، ارمنی، فارسی، آلمانی، ایتالیایی، فرانسه، اردو و بنگالی را می‌توان یاد کرد.

در ایران او با نوازنده پیانو، چنگیز صادق‌اف و نوازنده تار، احسان داداشف برنامه اجرا کرد. این دو هنرمند در ایران بسیار محبوب بودند و کنسرت دوهفته‌ای آنها در ایران دو ماه طول کشید. رشید در هند نیز بسیار محبوب بود و ۶ کنسرت در آنجا اجرا کرد. اولین حضور او در هند به سال ۱۹۵۲ برمی‌گردد. در آنجا آوازهای آذربایجانی و چندین آواز هندی، اردو و بنگال خواند. یک سال بعد یعنی در سال ۱۹۵۳ با گروه مشهوری از نوازندگان شوروی به هند بازگشت، اما این بار بعنوان یک چهره آشنا. در هر کنسرت از او خواسته می‌شد که محبوبترین آواز هندی آن دوران یعنی «هندوستان بهترین کشور است» را برایشان بخواند.

در راه حیدرآباد جمعیت بسیاری از هندیان در حالی که گل و میوه در دست داشتند قطار وی را متوقف کردند و به او اصرار کردند برایشان آواز بخواند. سپس او بر روی قطار رفت و جمعیت را با خواندن آوازهای آذربایجانی و هندی سرگرم نمود.

رشید همچنین کنسرت‌هایی را در آمریکای جنوبی داشت که در مجموع شامل ۵۶ پرواز بود.

این هنرمند با آواز تِنور و تغزلی در سال‌های ۴۴–۱۹۳۸ در ارکستر فیلارمونیک ایروان در ارمنستان به عنوان تکخوان در اپرا تئاتر دولتی ارمنستان هنرنمایی نموده‌است. در سال ۵۶–۱۹۴۶ در ارکستر فیلارمونیک دولتی آذربایجان و در سال‌های ۶۰–۱۹۵۳ در اپرا باله دولتی بنام آخوندوف فعالیت داشته‌است. در سال ۱۹۶۶ تشکیل دهنده و رهبر ارکستر آذربایجان بود و در اجرای ترانه‌ها و موسیقی مردمی آذربایجان و در اجرای نقش‌های متنوع در هنر تئاتر با آوازخوانی ایفای نقش نموده‌است. در اجرای ترانه‌های آذربایجان کمال مهارت و استادی را دارا بوده و بیش از ۶۰ سال از عمر خود رادر اجرای ترانه‌های اکثر ملل سپری کرده‌است.

بهبودوف با ابداع شیوه جدیدی در آوازخوانی علاوه بر اینکه به شهرت فراوانی در بسیاری از کشورها دست یافت بلکه بسیاری از خوانندگان تورک‌ بعد از او به تقلید از شیوه وی پرداختند. بهبودوف در زمانی به عنوان سفیر به بعضی از کشورهای دنیا سفر کرد و در آن‌جا به اجرای انواع اپرا و آواز به زبان بومی آن محل یا به زبان تورکی آذربایجانی پرداخت.

عنوان هنرمند مردمی اتحاد جماهیر شوروی بزرگترین افتخاری بود که می‌توانست به یک هنرمند در شوروی داده شود. اما دولت شوروی ابتدا این جایزه از وی دریغ داشت. آنها پذیرفتند که رشید خواننده بزرگی است اما گفتند که وی تنها خواننده پاپ است نه اپرا. اما رشید تنها خواننده پاپ نبود و نقشهای بسیار پیچیده‌ای در اپرا اجرا می‌نمود. همان‌گونه که در نقش بالاش در اپرای سویل نشان داد و سرانجام به خاطر این کار جایزه یادشه را گرفت که برای هنرمندان آذربایجانی یک اتفاق غیرعادی بود چون عموماً این لقب نصیب هنرمندان روسی می‌شد. بسیاری نیز معتقد بودند که او ترانه‌های روسی را به مراتب بهتر از خوانندگان روس اجرا می‌کند.

او در سال ۱۹۷۳ درگذشت و در تمام مدت زندگی صدای خود را آنچنان پرورش داد و از آن محافظت کرد که گویی همواره صدایی در حد سن پختگی دارد. وی چنان بدعتی در شیوه‌های جدید خوانندگی پاپ و اپرا بجای گذاشت که امروزه بسیاری از خواننده های آذربایجانی سعی در تقلید از روشهای خوانندگی او می‌کنند. ترانه‌های زیبایی مانند لاله‌لر، آنا، کوچه‌لره سو سپمیشم، ریحان و… که گوش آشنای بسیاری از ایرانی‌ها هست و به نوعی همواره جز موسیقی محلی تورک‌های ایران هم محسوب می‌شود، هرگز از خاطره‌ها نمی‌رود.

آهنگ‌شناسی

آنا Ana (مادر)
آذربایجان Azərbaycan (آذربایجان)
کوچه‌لره سو سپمیشم Küçələrə su səpmişəm (کوچه‌ها را آب‌وجارو کرده‌ام)
باکی Bakı (باکو)
آیریلیق Ayrılıq (جدایی)
سنه‌ده قالماز Sənə də qalmaz (برای تو هم نمی‌ماند)
باهار سنسیز Bahar Sensiz (بهار بی‌تو)
عزیز دوست Əziz Dost (دوست عزیز)
قارانفیل qaranfil (میخک)
قیزیل اؤزؤک qizil uzuk (انگشتر طلا)
لاله لرLalələr (لاله‌ها)
باکینین اولدوزلاری Bakının Ulduzları (ستاره‌های باکو)
آذربایجانیم Azərbaycanım (آذربایجان من)
گؤزلیم سنسن Gözəlim Sənsən (زیبای من تو هستی)
آلاگؤز Alagöz (شهلا چشم)(چشم سیاه)
ریحان Reyhan (ریحان)