فرهنگنامه‌نویس زبان فارسی اورمیه ای با بیان این‌که سرکوب زبان‌های مادری در ایران در عصر پهلوی به تقلید از ترکیه آن دوران اتفاق افتاد، می‌گوید آموزش زبان‌های مادری وحدت ملی و زبان فارسی را تقویت می‌کند.


وی در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا با بیان اینکه سرکوب زبان‌های مادری در ایران در عصر پهلوی به تقلید از ترکیه آن دوران اتفاق افتاد، می‌گوید آموزش زبان‌های بومی وحدت ملی و زبان فارسی را تقویت می‌کند.

صدری افشار همچنین اظهار کرد: واقعیت این است که آموزش زبان مادری ربطی به وحدت ملی ندارد. تنوع زبان‌ها از لحاظ گسترش فرهنگی، وحدت ملی را تقویت و فرهنگ را غنی‌تر می‌کند. در ایران بیش از ۱۷ میلیون نفر ترک داریم ( نزدیک به 35 میلیون ترک ) و بسیاری از فرهنگ‌نامه‌نویس‌های ما ترک‌ هستند. هر زبانی که بمیرد یک گنجینه فرهنگی را با خود نابود می‌کند و هر زبانی گنجینه فرهنگی از واژه‌ها، مثل‌ها و بسیاری مفاهیم دارد.

صدری افشار سپس یادآوری کرد: در شرایط کنونی بچه‌ای که می‌خواهد به مدرسه برود هم باید نوشتن «بابا» را یاد بگیرد و هم بفهمد «بابا» به چه کسی می‌گویند؛ چون ترک، کرد، بلوچ، عرب و… هر کدام چیز دیگری می‌گویند.

هیچ دلیلی ندارد که این‌ها نتوانند خواندن و نوشتن را به زبان مادری یاد بگیرند. حداقل باید در دو سال اول تحصیل، آموزش به زبان مادری باشد. بعد از آن هم آموزش زبان فارسی را به بچه‌ها بیاموزیم و در مقاطع بعدی آموزش زبان مادری باید دو – سه ساعت در هفته دنبال شود و بچه‌ها بتوانند ادبیات و زبان مادری‌شان را دنبال کنند. در دانشگاه‌ها هم باید به این زبان‌ها کرسی بدهند. روزنامه‌ها و رادیو و تلویزیون‌های استانی هم باید زبان مادری خود را داشته باشند. این‌ها هیچ آسیبی به توسعه زبان فارسی نمی‌رساند، بلکه باعث گسترش این زبان هم می‌شود. چطور در مدرسه‌ها انگلیسی‌ و عربی را آموزش می‌دهند، اما زبان‌های مادری را نه؟ این‌ چه فکر بی‌ربطی است که ما بگوییم آموزش این زبان‌ها به زبان فارسی آسیب می‌زند؟

او در ادامه گفت: ما در آذربایجان تجربه‌ای در مورد آموزش زبان مادری داریم. در ۲۱ آذر سال ۱۳۲۴ زبان ترکی را در این منطقه زبان رسمی اعلام کردند و قرار شد ما به ترکی درس بخوانیم. در آن سال من دانش‌آموز کلاس دوم بودم. ما وسط درس بودیم، کتاب ترکی هم وجود نداشت و معلم‌ها سرگردان بودند. من چون کتاب‌های ترکی را خوانده بودم، کتاب‌های فارسی را به ترکی ترجمه می‌کردم و روی تخته می‌نوشتم و بچه‌های دیگر یاد می‌گرفتند. در سال ۱۳۲۵ وقتی اول مهر سر کلاس رفتیم، کتاب سال‌های اول تا پنجم به ترکی تهیه شده بود. متخصص تحصیل‌کرده‌ای هم در این زمینه نداشتیم، اما توانستند با همان تحصیل‌کرده‌ها، کتاب‌های حساب و هندسه، تاریخ و جغرافیا و قرائت را به ترکی با الفبای عربی تهیه کنند.

صدری افشار ادامه داد: در همان سال ۱۳۲۵ وقتی حکومت عوض شد( خیانت حکومت پهلوی و کشتار خونین در زمان پیشه وری در آذربایجان )، کتاب‌های ما عوض شدند و دوباره کتاب‌های فارسی آمد. من یادم می‌آید در آن کتاب‌ها شعرها و داستان‌هایی به ترکی آمده بود. همین‌طور برخی آثار ادبیات کشورهای دیگر را به ترکی ترجمه کرده بودند و از این دست مطالب. بعضی هنوز هم این کتاب‌ها را دارند. حالا هم اگر بخواهند زبان‌های مادری را آموزش بدهند، باسوادهای بومی می‌توانند خیلی راحت کتاب‌هایی برای این کار تهیه کنند. به نظر من آموزش حداقل در سال‌های اول و دوم حتما باید بومی باشد و از آن به بعد زبان فارسی را هم آموزش بدهند. اگر این آموزش‌ها بیش‌تر باشد هم که چه بهتر! من حداقل را می‌گویم.

لازم بذکر است صدی افشار اهل اورمیه می باشد